slodziutki-biografia-cukru

Słodziutki. Biografia cukru

Od stwierdzenia Awicenny w Kanonie medycyny: „Nic, co słodkie, nie może być złe” aż do wzmianki o pacjencie, który do diabetologa przyszedł (!) z przebitą nogą, nie czując bólu ani nie widząc jego przyczyny – z powodu odpowiednio zniszczonych przez cukier nerwów i brzucha zasłaniającego mu nogi…

Historia cukru – z przewijającym się motywem czekolady i kakao – od którego w ciągu wieków ludzie uzależniali się, na którym budowali fortuny i którym się pocieszali, nie widząc przy tym związku między zamiłowaniem do słodkiego a stanem swojego uzębienia.

slodziutki-biografia-cukru

Dla Marii Teresy czekolada była pocieszeniem, a Ludwik XIV ponosił bolesne konsekwencje objadania się słodkimi przysmakami.

Cukier, do którego dostęp mieli początkowo jedynie najbogatsi, stawał się synonimem luksusu. A gdy do tego doszło jeszcze kakao… Mimo iż odkrycie sposobu uzyskania gładkiej czekolady przez niejakiego Lindta w XIX wieku było dziełem przypadku (cóż, nawet wielkim zdarza się od czasu do czasu o czymś zapomnieć…), już cały przemysł opierający się na zamiłowaniu do tego co słodkie już przypadkiem nie był…

Cukier to zysk – nie dziwi zatem ani Komisja propagandy Konsumpcji Cukru w latach 20. w Polsce, ani jego zwiększająca się ilość w najpopularniejszym chyba, ciemnym, gazowanym napoju o niepowtarzalnym smaku…

Co tu dużo mówić – nasz mózg lubi słodki smak i nagradza nas za niego. Dla mózgu

słodki smak to sygnał, że jedzenie zawiera dużo energii (s. 269)

chociaż potrafi uzależnić jak narkotyki. Nie, nie ma twardych danych na to „słodkie” uzależnienie, chociaż są wyniki eksperymentów czy badania na szczurach, które tłuszczem na zapas najeść się nie potrafią, ale po odstawieniu cukru wykazują objawy zespołu odstawiennego. Za możliwość zjedzenia sernika są gotowe wytrzymać nawet rażenie prądem.

Według Światowej Organizacji Zdrowia dopuszczalna dawka cukru w diecie to 5 łyżeczek dziennie – to jeden słodki jogurt, tymczasem…

W Polsce co roku produkuje się aż 741 tysięcy ton słodyczy, nie wliczając w to ciast i ciastek. Dla 91 procent Polaków to stały element diety. Prawie 40 procent badanych przyznaje, że zjada coś słodkiego co najmniej pięć razy w tygodniu, a 11 procent sięga po słodycze nawet kilka razy dziennie – najchętniej czekolady mleczne i nadziewane. (…) W odpowiedzi na strach przed otyłością producenci słodyczy wprowadzają mniejsze opakowania. (s. 279)

Czym grozi nadmiar cukru?

…stłuszczeniem wątroby, rozwojem nadciśnienia, wzrostem poziomu trójglicerydów, chorobami nerek. Cukier uszkadza neurony POMC, które odpowiadają za wywoływanie poczucia sytości. Karmione cukrem myszy już po miesiącu przestają sobie radzić z pokonaniem labiryntów, w których wcześniej biegały bez kłopotów. (s. 280)

Niby to wszystko wiemy, a jednak dopóki abstrakcyjne dane nie przełożą się na bolesny konkret naszej codzienności, pozostajemy na nie obojętni. Bliska, realna i przynosząca natychmiastową przyjemność słodycz staje się ważniejsza niż dalekie, odsunięte w czasie konsekwencje.

Rozmawiałam niedawno ze starszym od siebie sąsiadem, który opowiadał mi o znakomitych efektach ograniczenia cukru w diecie. Rezultat jest godny podziwu: dziesięciokrotne zmniejszenie poziomu cukru we krwi. Powód zmiany? Postępująca cukrzyca i bardzo realna perspektywa utraty zdrowia a nawet życia. Codzienność? „Jestem ciągle głodny”, „we wszystkim jest cukier”.
Słuchałam. Gratulowałam.

Będę powtarzać to do znudzenia: czy gdyby przed 2 kwietnia 2016 roku ktoś pokazał mi tę książkę, podjęłabym decyzję o odchudzaniu? Nawet bym jej nie wzięła do ręki, żeby się nie bać, że muszę odstawić tyle pyszności…

Po co w takim razie o niej piszę, skoro pamiętam swoje doświadczenia z tego typu informacjami? Właśnie dlatego, że pamiętam. Dzięki Bogu do zmiany stylu życia nie zmusiły mnie badania lekarskie tylko własna wola. Każdy ma swoją drogę do zmiany, jednak nawet wobec jednoznacznych wyników badań tym, co o niej decyduje i tak jest nasz własna wolna wola.

Dariusz Kortko, Judyta Watoła: Słodziutki. Biografia cukru.
Wydawnictwo Agora. Warszawa 2018

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *